Naar de inhoud
Raphael Rebel
Alle posts( Post 01/06 )

PHP2Shell: twee lekken in PHP zelf, en waarom iedereen moest patchen

20267 min leestijd
  • Onderzocht met behulp van Claude
  • Security
  • PHP
Portret van Raphael RebelRaphael RebelWebdeveloper · Duaal student

Op 21 oktober 2026 bracht PHP noodpatches uit voor twee kritieke kwetsbaarheden: CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619. Samen staan ze bekend als PHP2Shell. De lekken zitten in de PHP-engine zelf. Een ongepatchte server was daardoor kwetsbaar, hoe netjes de code erop ook geschreven was.

Voor een kennissessie dook ik in deze bug. Hieronder lees je waarom PHP2Shell zoveel aandacht kreeg, hoe de fout technisch in elkaar zit en wat je als beheerder moet doen. Details over misbruik laat ik bewust achterwege.

Waarom PHP2Shell zo groot was

Een lek in een plugin raakt de sites die die plugin gebruiken. PHP2Shell raakte de taal zelf. Dat maakte het verschil.

Allereerst de schaal. PHP draait op ongeveer 70% van de websites waarvan de servertaal bekend is. Denk aan WordPress, Drupal en Joomla. Unit 42 van Palo Alto Networks telde ruim 22,6 miljoen instanties op internet die mogelijk kwetsbaar waren.

Daarnaast is er geen login nodig. Een aanvaller hoeft alleen requests naar de server te sturen. Er hoeft ook geen fout in de applicatie te zitten, dus goed geschreven code helpt je niet zolang PHP zelf ongepatcht is. Onderzoekers van Wiz konden bij elke PHP-app werkgeheugen uitlezen. Daarin kunnen wachtwoorden en API-keys van andere gebruikers staan.

Het meest besproken punt was hoe de lekken gevonden zijn. Securitybedrijf Calif ontdekte ze op 1 augustus met hulp van een groot taalmodel. Ook Wiz vond ze. Volgens Wiz waren de zwakke plekken met traditionele methodes lastig te misbruiken. AI-tools hielpen juist om technieken te vinden die misbruik mogelijk maakten. Verschillende experts zien PHP2Shell als het mogelijke begin van een golf aan lekken die door AI worden blootgelegd.

Ook overheden reageerden fel. De NSA, FBI en CISA riepen organisaties op om direct te patchen of systemen offline te halen. Europese overheden haalden websites offline om de fixes door te voeren.

Tot slot werd er snel aangevallen, zelfs voordat de patch uit was. Op 17 oktober vingen honeypots van Amazon een eerste aanvalspoging op. De patch volgde pas vier dagen later. Rond 02:00 UTC op 21 oktober stonden de eerste publieke proof-of-concepts online, zo'n twaalf uur voor het einde van het embargo. Binnen een paar uur na de bekendmaking zag F5 Labs duizenden aanvalspogingen.

Hoe de bug werkt

PHP2Shell is een use-after-free. Een programma geeft geheugen vrij maar blijft het daarna gebruiken. Wat een aanvaller in dat geheugen neerzet, behandelt PHP vervolgens als een vertrouwde interne structuur.

Vergelijk het met een hotel. Een gast checkt uit, maar de receptie haalt zijn kamernummer niet uit het systeem. De volgende gast in die kamer wordt behandeld alsof hij de vorige is.

De kern zit in hoe PHP workers hergebruikt. Een worker handelt het ene request na het andere af. Bepaalde interne state leeft langer dan één request. Wijst die state naar geheugen van een request, dan moet PHP die verwijzing wissen voordat dat geheugen wordt vrijgegeven. Bij PHP2Shell gaat juist dat mis:

  1. Een request draait en zet een pointer in de state van de worker.
  2. Een out-of-memory-fout onderbreekt het request halverwege.
  3. Omdat het request voortijdig stopt, wordt de stap overgeslagen die de pointer wist.
  4. Het geheugen van het request wordt gewoon vrijgegeven. De worker houdt de verouderde pointer vast.
  5. Het volgende request op dezelfde worker volgt die pointer.
  6. Er volgt een bewerking op een object dat al niet meer bestaat.

De trigger is een multipart-upload met upload progress die het memory_limit opmaakt. In eerste instantie leek die upload-afhandeling de bug. Het echte defect is de unserialize-state die van het ene request naar het volgende meelift. De out-of-memory-fout slaat de opruimstap over, waardoor die state blijft staan.

Je kunt die bewerking op het dode object zien als een addref: een +1 die in vrijgegeven geheugen terechtkomt. In de gedocumenteerde keten is het concreet een destructor die op een dood object draait. Het effect is gelijk: PHP schrijft in geheugen dat al vrijgegeven is.

Wat er precies mis is

Beide CVE's kregen een CVSS v4-score van 9.2. De bugs gaan terug tot PHP 5.4. CVE-2026-109618 draait om een out-of-memory-fout tijdens het opbouwen van het request: PHP stopt terwijl de requestdata half klaar is, waarna het opruimen uitgaat van die onvolledige data. CVE-2026-109619 is de achtergebleven verwijzing naar vrijgegeven geheugen uit de vorige paragraaf.

De advisory beschrijft eigenlijk vier bugs, verdeeld over die twee CVE's. Volgens Varonis staat er niet bij welke bug bij welke CVE hoort. Het gaat om een geheugenlek via het PHPSESSID-cookie, een use-after-free in de unserializer, een use-after-free in de backtrace van een fatale fout en type confusion in OPcache.

Het cookielek maakt de rest gevaarlijk. Een aanvaller krijgt daarmee zicht op het servergeheugen. Samen met de unserializer-bug leidde dat tot code-uitvoering zonder inloggen, gedemonstreerd op WordPress, Drupal en Joomla. Makkelijk is het niet. Imperva schat de complexiteit hoog in, omdat een request op precies dezelfde worker moet landen met precies geplaatste data. Veel pogingen laten een worker waarschijnlijk alleen crashen.

Tijdlijn

Datum (2026)Wat er gebeurde
1 augustusCalif vindt de bugs
11 augustusCalif meldt ze bij PHP
17 oktoberHoneypots van Amazon zien de eerste aanvalspoging
21 oktoberEerste publieke proof-of-concepts rond 02:00 UTC, later die dag de patches

Wat je moet doen

Update naar PHP 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 of 8.2.35. Voor PHP 8.1 en ouder is er geen officiële release. Draai je zo'n versie, dan is een upgrade naar een ondersteunde versie de veiligste route.

Vergeet daarna de herstart niet. Workers die vóór de update zijn gestart, blijven de kwetsbare code draaien. Herstart dus PHP-FPM of Apache. Pas dan is je server echt gepatcht.

Tot slot

PHP2Shell laat zien dat een veilige applicatie weinig helpt op een kwetsbaar fundament. Het laat ook zien hoe kort de tijd tussen ontdekking en misbruik kan zijn. Als AI vaker dit soort lekken vindt, wordt snel patchen alleen maar belangrijker.

Bronnen

Volgende post ( 02 )Leren en werken tegelijk